Kruk zwyczajny (Corvus corax) – ptak z rodziny krukowatych

kruk zwyczajny na ziemi
kruk zwyczajny na ziemi

Kruk zawsze kojarzył się ludziom ze śmiercią, z pechem i w ogóle z niezbyt przyjemnymi rzeczami. Nie brakuje również przesądów i zabobonów na temat kruka. Najprawdopodobniej wzięły się one z tego, że kruki jedzą padlinę i skupiają się przy martwych zwierzętach, ale o diecie i kulturze później. Kruk jest największym przedstawicielem rodziny krukowatych i rzędu wróblowych. Jest to niesamowicie inteligentny ptak, jeden z najinteligentniejszych. Jeśli chcesz poznać życie tego pięknego ptaka – przeczytaj ten artykuł.

Spis treści:

  1. Wstęp
  2. Systematyka
  3. Charakterystyka
    1. Rozmiary
    2. Wygląd
    3. Głos
  4. Pożywienie
  5. Gniazdo
  6. Jaja
  7. Występowanie
  8. Lot
  9. Kruki w kulturze
    1. Zachowanie
    2. Zabobony
    3. Religie
    4. Pożywienie
    5. Wygląd
    6. Pozytywne cechy w kulturze
  10. Inteligencja
  11. Ciekawostki
  12. Literatura

Rząd: Wróblowe

Rodzina: Krukowate

Gatunek: Kruk zwyczajny (Corvus corax)


Charakterystyka

Rozmiary:

Długość ciała: 56-78 cm.

Rozpiętość skrzydeł: 1 m.

Długość dzioba: 5,7 – 8,5 cm.

Zdjęcie kruka w pełnej krasie (źródło: dinoanimals.pl)
Zdjęcie kruka w pełnej krasie (źródło: dinoanimals.pl)

WYGLĄD

Kruk to piękny ptak – jeden z moich ulubionych. Ma rozmiary jastrzębia, jest cały czarny, a nogi i dziób ma szare. Oczy kruka mają również kolor przeważnie brązowy. Kruk ma masywne skrzydła, lekko zaokrąglone na końcu. Jego dziób jest również masywny – najmasywniejszy spośród dziobów innych krukowatych. U nasady dzioba ma pióra.

sylwetka kruka zwyczajnego w locie
sylwetka kruka zwyczajnego w locie

GŁOS

Nazwa „kruk” najprawdopodobniej nawiązuje do jego głosu. W locie kruki wydają czasami ciche niskie, ale donośne „kruk!     kruk!     kruk!” albo „kraaa kraa kraa”. Kruki mają bardzo bogate słownictwo, zawierające słowa, nawoływania, a nawet imiona!

kruk nawołujący innego (źródłó: www.tapeciarnia.pl)
kruk nawołujący innego. zdjęcie to przedstawia kruka na tle szarego nieba, aby uzyskać złowieszczy wygląd. Ludzie często przedstawiają kruki w ten sposób (źródłó: www.tapeciarnia.pl)

Pożywienie

Kruk jest padlinożernym ptakiem i żywi się martwymi zwierzętami. W mieście kruki żywią się też chlebem im podrzuconym. W mieście kruki nauczyły się wyciągać ze śmietników resztki jedzenia podciągając worek i przytrzymując go szponami.

kruk z jedzeniem w dziobie
kruk z jedzeniem w dziobie

Gniazdo

Kruki budują średniej wielkości gniazdo, podobne do gniazda wron. Budują je najczęściej na drzewach iglastych, rzadziej – na liściastych. Krucza para rozbudowuje je oraz naprawia, w związku z czym po kilku lęgach może ono dosięgać do metra wysokości.

kruk w gnieździe
kruk w gnieździe

Jaja

Jaja kruka są białe, lekko niebieskawe oraz gęsto nakrapiane ciemnobrązowymi plamkami. Wysiadywanie są przez 20-23 dni. Młode opuszczają gniazdo po ok. 40 dniach.

jaja kruka (źródło: wikipedia)
jaja kruka (źródło: wikipedia)

Występowanie

Kruk to ptak osiadły – jest w Polsce przez cały rok.

Występuje on na terenie całej półkuli północnej. Kiedyś zamieszkiwał tylko góry i lasy, ale z czasem przeniósł się bliżej ludzkich siedzib. Teraz spotyka się go czasami nawet w miastach.

kruk spacerujący na płocie
kruk spacerujący na płocie

Lot

kruk w locie
kruk w locie

Kruk zwyczajny posługuje się lotem mieszanym. Czasami, chcąc polecieć szybko, posługuje się lotem aktywnym, czyli ciągle – aktywnie – rusza skrzydłami. A kiedy indziej szybuje sobie lotem szybowcowym, nie ruszając skrzydłami. Na długich dystansach leci lotem mieszanym, czyli połączonymi dwoma wcześniejszymi sposobami. Możesz zobaczyć film, w którym kruki latają sobie w miejscu. LINK. Na owym filmie wieje wiatr od przodu i kruki nie mogą lecieć do przodu. Ciekawe, czy im to sprawia radość…

Kruki w kulturze

interpretacja kruka przez artystę
interpretacja kruka przez artystę

Kruki od wieków kojarzyły się ludziom ze śmiercią. Często uznawane są za brudnych roznosicieli chorób. Co prawda kruki są czyste i sobie często przeczesują dziobem pióra, ale czarny kolor i „złowieszcze” krakanie najprawdopodobniej przyczyniło się do niechęci do kruka przez ludzi. Istnieje również wiele filmów (w tym „PTAKI” Alfreda Hitchcocka), przedstawianych w masowej kulturze pokazujących kruka jako czarny charakter.

ZACHOWANIE

W Afryce uważa się, że kruki ostrzegają polujących wojowników przed zagrażającym im niebezpieczeństwem – zapewne dla tego, że kruki widząc dzikie zwierze lub inne, które im zagraża wydają dźwięki alarmowe. Afrykanie je słyszą i wiążą je z niebezpieczeństwem i w ten sposób ostrzegana jest nie tylko krucza rodzina, ale i ludzie. Może to dobrze… przynajmniej Afrykanie szanuję tego ptaka.

W Azji kruk jest symbolem miłości – ponieważ kruki łączą się w dozgonne pary (oczywiście czasami, tak jak u ludzi, dochodzi do zdrad, ale rzadko).

Kruk jest czasami wiązany z głupotą, co moim zdaniem jest pomyłką, ponieważ kruki mają ogromną inteligencję i są jednymi z najinteligentniejszych ptaków. Przykładem „tępości” u kruka w literaturze jest wiersz „kruk i lis”, w którym lis przechytrzył kruka prowokując go do otwarcia dzioba, w którym trzymał ser. Według tej opowieści ser wypadł z dzioba kruka, gdy go otworzył, a lis zabrał ser i uciekł. Ja uważam, że kruki są bardzo mądre. Ta sytuacja nie mogłaby się wydarzyć naprawdę ponieważ:

  • Te zwierzęta nie potrafią porozumiewać się miedzy sobą.
  • Kruki są zbyt inteligentne, żeby dać się przechytrzyć.
  • Lisy nie jedzą sera (nie wiedzą nawet, że jest coś takiego).
  • Tak się komunikują lisy.
  • Lis nawet by nie pomyślał o takim podejściu do sprawy. Powarczałby na kruka a potem by sobie odszedł.

ZABOBONY

Dwa podtytuły niżej napisane jest, o przesądzie związanym z krukiem, który – w pewnych okolicznościach – zwiastuje śmierć.

Kruk symbolizuje w niektórych krajach spryt, mądrość i bystrość. Nie które przesądy mówią, że kruk jest także ptakiem lubiącym zagadki – to akurat jest zgodne z prawdą. Chociaż kruk nie tyle lubi zagadki, co po prostu umie je rozwiązywać. Kruki są bardzo inteligentne i nauczyły się używać narzędzi.

Kruk według przesądów potrafi przewidywać przyszłość.

W londyńskiej twierdzy TOWER mieszka sześć kruków. Legenda głosi: „dopóki Tower zamieszkuje 6 kruków, Londyn nie zginie”. Dlatego Tower of London jest ciągle zamieszkiwana przez sześć kruków, które mają własnych strażników pilnujących ich, aby tam były. Podobno kruki są stróżami tej budowli. Aby czuły się trochę wolne, strażnik pozwala im odbywać krótkie loty.

RELIGIE

W wielu religiach kruki są posłańcami Boga i generalnie przynoszą mu złe wieści. Kruk był również posłańcem Noego, a z jego Arki został wypuszczony pierwszy.

POŻYWIENIE

Kruk żywi się czasami padliną i to budzi obrzydzenie u ludzi. Z tego powodu mówi się, że zwiastuje śmierć. Istnieje przesąd mówiący, że kiedy na dachu domu w którym znajduje się chory człowiek  usiądzie kruk  – czeka go śmierć (tego człowieka, oczywiście, bo działanie tego przesądu na krukach nie zostało jeszcze zbadane). Kruki także podążały za maszerującymi na bój wojskami, a padłych w wojnie spożywały jako padlina.

WYGLĄD

Kruki są również osądzane ze względu na swoje upierzenie kojarzył się z „ciemną stroną mocy”. Czarne zwierzęta na ogół nie są kojarzone dobrze – na przykład czarny kot, albo jaguar (tzw. „czarna pantera”).

POZYTYWNE CECHY W KULTURZE

Niektóre z podanych wyżej przesądów o kruku są pozytywne, na przykład ten o Tower. W Chinach kruki są uznawane za symbol rodzinnej miłości. Widocznie niektórzy dostrzegają w tym ptaku również pozytywne cechy, takie jak inteligencja.

Inteligencja

Kolejne etapy wyciągania smacznego kąska ze szklanej tuby za pomocą drucika zakończonego hakiem
Kolejne etapy wyciągania smacznego kąska ze szklanej tuby za pomocą drucika zakończonego hakiem

Kruki są nadzwyczaj inteligentnymi ptakami. Tylko mewy i papugi dorównują im w inteligencji. Kruki są jedynymi zwierzętami, oprócz nas – ludzi -, które potrafią używać narzędzi zakończonych haczykiem (powyżej jest obrazek świetnie ilustrujący treść tekstu). Umiejętność tę posiadły kruki z Nowej Kaledonii, które używają haczykowato zakończonych narzędzi, aby wyjąć z pnia drzewa larwę owada. Owe kruki mają w głowie wzór do tych narzędzi i mogą je zrobić z różnych materiałów. Podobno podpatrują je od innych członków stada. Kruki nauczyły się również radzić z wyjmowaniem jedzenia z wąskiej szklanej tubki z wodą: wrzucają do niej kamyki, które wypierają wodę wraz z unoszącym się na niej kawałku jedzenia do takiej wysokości, że mogą je wyjąć dziobem. Zrobiono także specjalny automat dla kruków i wron, które wrzucając do niego pieniążek otrzymują jedzenie. Kruki oraz wrony nauczyły się również robić plany na przyszłość, co świadczy o tym że mają świadomość. Kruki wykorzystują swoją inteligencję także do oszukiwania. Gdy mają nadmierną ilość pożywienia, starają się je ukryć, a robią to tak, jak psy z kośćmi – czyli zakopują. Gdy jednak zauważą, że inny kruk im się przygląda, wyjmują to i zakopują dyskretnie w innym miejscu, a potem udają, że jedzenie ciągle jest w pierwszym miejscu. Przeprowadzono również badanie polegające na tym, że kruk dostał do wyboru: smakołyk i żeton, za który mogły dostać jeszcze lepszy smakołyk, jeśli nie zjedzą pierwszego. To było właśnie planowanie na przyszłość: kruki były świadome tego, że jeśli oprą się pokusie, zdobędą czegoś lepszego.

Oto kolejny dowód na inteligencje kruków, który pasowałby też do kategorii POŻYWIENIE: kiedy kruki znajdą jakiś smakołyk, a nie mają ochoty na jego zjedzenie, robią to, co robi pies z kością – zakopują! Kruki czasami naprawdę inteligencją dorównują ssakom. Ale to nie koniec. To zakopywanie nazywa się po angielsku „CASHING” Jeśli inny kruk go obserwuje, to ten kruk, który to zakopał szuka jakiegoś innego miejsca na zakopanie tego. Zmienia położenie ukrycia swojego pokarmu i w ten sposób oszukuje innego osobnika.

kruk opracowujący metodę do wyjęcia jedzenia z rury za małej na jego głowę
kruk opracowujący metodę do wyjęcia jedzenia z rury za małej na jego głowę (źródło: www.abc.net.au)

Obejrzyj również film przedstawiający  nowokaledońskie kruki, które znalazły cienki patyk oraz dziurę w zwalonym drzewie.

Poniżej możesz obejrzeć film, w którym kruki pokonują „tor przeszkód”, aby zdobyć jedzenie.

Ciekawostki

  • Kruka licznie tępiono ze względu na – jak ludzie uważali – zjadanie przez kruka za dużo zwierząt łownych, co miało wielki wpływ na jego populację, bo ludzie bardzo mocno go tępili. Na szczęście dzięki ponownej (już pozytywnej) ludzkiej działalności kruki są znowu ptakami licznymi. W Polsce jednak jeszcze nie są tak liczne.
  • Kruki potrafią naśladować ludzką mowę.
  • Kruki komunikują się ze sobą, np. kiedy jeden zobaczy padlinę wraca do gniazda, aby powiedzieć o tym innym.
  • W lesie kruki widząc padlinę wydają specjalne dźwięki przyciągające czworonożnych drapieżników, którzy przegryzają skórę martwego zwierzęcia, a kruki żywią się resztkami. Ta symbioza zadowala duże drapieżniki, bo mają zlokalizowaną padlinę, a kruki mają łatwy dostęp do przegryzionej skóry.
  • Kruki potrafią zapamiętywać ludzką twarz. Kiedy raz ją zobaczą, to zapamiętają ją na około 3 lata!

Literatura

Ogólne informacje o kruku:

Inteligencja:

Kruki w kulturze:

Jeśli znacie jeszcze inne fakty, o kruku zwyczajnym, napiszcie o tym w komentarzu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Komentarz do “Kruk zwyczajny (Corvus corax) – ptak z rodziny krukowatych”